Landbouwers

U streeft naar een landbouw met meer respect? U bent volop in omschakeling naar biologische landbouw? U wil uw activiteit opwaarderen en laten certificeren? U wilt uw producten verkopen met het BIO-label?

  • BIO controle

    Bepaal je activiteit: BIO producent

    Landbouwer : dit zijn marktdeelnemers die hun activiteiten op de boerderij willen aanmelden: polycultuur, veeteelt, groententeelt, fruitbomen (+kerstbomen), groenbemesting, braakliggende percelen, paddestoelen en natuurreservaten.

     

    Erkenningscontrole

    De erkenningscontrole is de eerste controle, waarbij de Certisys-controleur nagaat of u voldoet aan de wettelijke vereisten. Hij gebeurt na afspraak en uiterlijk 30 kalenderdagen na de datum van ontvangst van uw aanvraag. Na afloop van die controle wordt een omschakelingsattest opgesteld. De verbintenis tot naleving van het lastenboek gaat in vanaf het ogenblik waarop de aanvraagdocumenten naar Certisys worden gestuurd. Op die datum begint de omschakeling. Tijdens zijn bezoek zal de controleur van Certisys het volgende verifiëren:

    Voor plantaardige producties:
    - Compleet plan van de hele productie-eenheid (lijst van alle bewerkte percelen)
    - Installaties (gebouwen, opslag, verwerkings- en verpakkingsruimten)
    - Process/opvolging van de levensmiddelen na de oogst (beroep op loonwerk?)

    Voor dierlijke producties:
    - Geteelde soorten,
    - Soort teelt (vleesvee/melkvee, gevogelte/eierproductie?),
    - Installaties (stallen, teeltruimten, opslag).
    - Beschrijving van het voeder
    - Teeltpraktijken
    - Profylaxe (geneesmiddelen?)

    Bezoek van de installaties
    - Opslag
    - Farmacie
    - Meststoffen (nagaan of er niet-toegelaten producten zijn)Descriptif complet de toute l'unité de production( liste de toutes parcelles exploitées)
    - Installations (batiments, stockage, locaux de transformation, de conditionnement.)
    - Process/suivi des denrées après la récolte (appel à des façonniers?)

    Steekproef controle

    Het controlesysteem houdt ook gerichte bezoeken in die men steekproef controles noemt. Het aantal ervan wordt ingegeven door een risicoanalyse en kan oplopen tot 6 of meer per jaar. Die bezoeken gebeuren meestal onverwacht maar het kan ook na afspraak.
    De bezoeken bestaan uit:

    Controles op het terrein
    De controleurs richten hun bezoek naargelang van het seizoen, het teelttype:
    - In de winter bezoeken ze veeleer stallen, opslaginstallaties.
    - Als het weer beter wordt, bezoeken ze de percelen.

    Bemonstering
    De controleurs nemen stalen van bodems, oogsten of dierlijke producten. Het aantal te nemen stalen over een periode van 1 jaar wordt eveneens bepaald door een risicoanalyse.

    Jaarlijkse hernieuwingscontrole

    De jaarlijkse controle gebeurt na afspraak op een moment dat beide partijen het best uitkomt. Het is een eerder administratieve controle ter plaatse, waarbij alle registers worden bekeken. Dankzij het bezoek kan de beschrijving van de productie-eenheid up to date gehouden worden. De marktdeelnemer moet het volgende bewaren en klaarhouden voor deze jaarlijkse controle:

    Voor plantaardige producties:
    - Teeltaantekenboek (herkomst van de zaden en andere stoffen, ingrepen, oogsten)
    - Lijst van de percelen
    - Toestand van de stocks

    Voor dierlijke producties:
    - Veeboek (dierenregister, voeding, behandelingen)
    - Verhandelingsbonnen voor dieren,
    - Informatie met betrekking tot de haarstalenbank.

    Voor de verificatie van administratieve gegevens:
    - Accreditering van de leveranciers,
    - Klachtenregister,
    - Boekhouding in en uit van het volledige voorgaande boekjaar
    - Herkomst van de grondstoffen

  • Plantaardige biologische productie

    Zaai- en pootgoed

    Moet afkomstig zijn uit de biologische landbouw en mag niet door GGO's geproduceerd zijn.
    De verordening heeft afwijkingen vastgelegd voor onbehandeld gangbaar zaaigoed, in nauwkeurig omschreven omstandigheden wegens een ontoereikend aanbod van BIO-zaaigoed.
    Op de site www.organicxseeds.be kan men de beschikbaarheid van biologisch zaai- en pootgoed nagaan.
    Vraag uw afwijking rechtstreeks aan op de site van organicxseeds.
    U moet u eerst registreren aan de hand van uw marktdeelnemersnummer en uw postcode.

    Gebruiksaanwijzing voor de Organicxseeds database Gebruiksaanwijzing voor de Organicxseeds database(pdf)
    Lijst aromatische kruiden Bio 07/07/2016 Lijst aromatische kruiden Bio 07/07/2016(odt)

    Bodemvruchtbaarheid en -activiteit

    Moet bij voorrang in stand gehouden of verbeterd worden door:
    •    teeltrotatie over meerdere jaren,
    •    de teelt van groenbemesters en vlinderbloemigen,
    •    het recycleren en composteren van organisch materiaal
    •    de aanvoer van organische materialen uit gemengde veeteeltbedrijven of andere biologische landbouwbedrijven.
    •    substraatteelt is verboden
    Andere meststoffen of verbeteraars van natuurlijke oorsprong of afgeleid van natuurlijke stoffen zijn uitsluitend supplementair toegelaten als ze voorkomen in de lijsten bij de verordening en in de vastgelegde voorwaarden.

    Parasieten, adventieven en ziekten

    De druk daarvan mag worden beperkt met:
    •    resistente rassen en aangepaste bodembewerking (schoffelen, eggen…),
    •    teeltafwisseling en combinatieteelten,
    •    hagen… bevorderlijk voor de biodiversiteit en de aanwezigheid van bondgenoten, biologische bestrijding indien noodzakelijk.
    Zie de lijst van in België goedgekeurde en in de biologische landbouw bruikbare gewasbeschermingsmiddelen (versie 17/05/18) onder de voorwaarden op de fytoweb-locatie.

  • Dierlijke biologische productie

    Herkomst van de dieren

    Stammen en rassen zijn aangepast en resistent, bij voorkeur inheems of plaatselijk.
    • De dieren moeten in het bedrijf geboren zijn of afkomstig zijn van een ander biologisch landbouwbedrijf.
    • In sommige gevallen (vorming van een veestapel, vernieuwing ervan) zijn afwijkingen mogelijk. De betreffende dieren maken dan een omschakelingsperiode door.

    Huisvesting en uitloop

    • Niet-grondgebonden veeteelt is verboden.
    • Alle dieren hebben uitloop en herkauwers grazen buiten zodra de omstandigheden het toelaten.
    • Ieder dier beschikt binnen over een minimale strooiseloppervlakte waarop het vrij kan bewegen, over lucht en daglicht.
    • Het aantal dieren is beperkt.

    Voeding van de dieren

    • De dieren moeten gevoederd worden met ten minste 50% voeder dat is geproduceerd in het bedrijf zelf of in samenwerking met marktdeelnemers van dezelfde regio. Het voeder moet voor 100% afkomstig zijn uit de biologische landbouw, behoudens tijdelijke afwijking. In dat geval moeten de gebruikte voederproducten uitdrukkelijk toegelaten zijn door de verordening* en mogen ze niet door GGO's aangemaakt zijn.
    • Het verwerken van voeders uit omschakeling is binnen zekere grenzen toegestaan.
    • Het gebruik van additieven en andere stoffen is alleen mogelijk als ze toegelaten zijn in de verordening*.
    • Jonge zoogdieren worden gevoed met moedermelk of natuurlijke melk.
    Vetmesten is verboden in de biologische landbouw.

    Preventie van ziekten, behandelingen

    • De gezondheid van de dieren is hoofdzakelijk gebaseerd op preventie, dankzij teeltmethoden die de natuurlijke afweer stimuleren. Bij gezondheidsproblemen worden in de eerste plaats homeopathie en fytotherapie gebruikt.
    • Andere diergeneeskundige middelen mogen uitsluitend curatief worden gebruikt, en wel onder de volgende voorwaarden:
    - dat het aantal behandelingen dat de verordening per jaar toestaat voor iedere soort (1 tot 3) niet wordt overschreden,
    - dat de wettelijke wachttijd voor de verkoop verdubbeld wordt.
    • De algemene regelgeving over inentingen en verplichte behandelingen is van toepassing.

  • Omschakeling naar biologische landbouw

    Voor plantaardige producties

    Het landbouwbedrijf moet een periode voor omschakeling van de percelen doormaken. Die periode begint meteen na de kennisgeving en de ondertekening van het contract. Ze houdt in dat tijdens deze periode alle productievoorwaarden moeten worden nageleefd zonder dat het product reeds mag worden verkocht als bio.

    De omschakelingsduur varieert tussen twee en drie jaar.
    Een jaar na het begin van de omschakeling mag het product verkocht worden met de vermelding "in de periode van omschakeling naar de biologische landbouw verkregen product".

    Men dient de teelt binnen twee jaar na het begin van de overgang naar biologische landbouw te zaaien/planten om de benaming "biologisch" te mogen gebruiken en drie jaar te wachten alvorens de oogst van doorlevende gewassen aanspraak kan maken op de benaming.

    Voor dierlijke producten

    Er is een gelijktijdige omschakeling van 24 maanden vastgelegd voor het bedrijf in zijn geheel (oppervlakte en dieren). Zodra de omschakelingstermijn van de uitloop doorlopen is en met inachtneming van de teeltregels in de biologische landbouw, mogen de dieren onmiddellijk gecertificeerd worden.

    Voor niet-herbivore soorten (varkens en gevogelte) dient men een omschakeling van de buitenruimte aan te houden die tot 6 maanden kan worden teruggebracht mits twee voorwaarden vervuld zijn:
    1. geen gebruik van niet-toegelaten producten gedurende één jaar voorafgaand aan de aangifte van de uitloopruimte
    2. negatief resultaat van bodemanalyses voor pesticiden.

    Intranet : Bereken de omschakelingsperiode voor vleesrunderen die in uw BIO kudde ingevoerd werden en die een periode van één jaar en drie vierden van hun leven in BIO moeten naleven.

  • Voorzorgs-
    maatregelen

    Conformiteit zaai- en plantgoed, dierenvoeder, ingrediënten

    Voorafgaand aan iedere aankoop is het van wezenlijk belang dat men zich ervan vergewist dat de producten wel degelijk uit de biologische landbouw komen, door aan de leverancier een geldig certificaat te vragen waarop ze vermeld staan. Dat document, de factuur, de etikettering en de leveringsbon waarop de biologische aard van de producten vermeld staat, moeten als bewijs worden bijgehouden, met name voor controles.

    Controle van de waarborg van de gebruikte grondstoffen Controle van de waarborg van de gebruikte grondstoffen(pdf)

    Bruikbare producten in de biologische landbouw

    Meststoffen, behandelingsproducten, reinigingsproducten… de componenten van die producten moeten toegelaten zijn in de lijsten bij de verordening.

    Oogst, opslag, transport en traceerbaarheid

    Alle noodzakelijke voorzorgsmaatregelen moeten worden getroffen om ervoor te zorgen dat vermenging met en verontreiniging door producten die de verordening niet toelaat, niet mogelijk is. In elke fase worden registers bijgehouden (teeltaantekenboek, veeboek, oogst, opslag, levering…) om volledige traceerbaarheid te garanderen.

    Beheer van gemengde bedrijven

    Het lastenboek voorziet de mogelijkheid dat een bedrijf zowel biologische als gangbare producten heeft. Dat gebeurt in verschillende eenheden (BIO en niet-BIO) waar de producten duidelijk te onderscheiden zijn. Twee typische voorbeelden:

    Voor plantaardige productie: de biologische en gangbare producties moeten visueel van elkaar te onderscheiden zijn.

    Voor dierlijke productie: in de bioteelt en de gangbare teelt mogen niet dezelfde soorten worden gehouden.